زئوتکنیک
مطالب علمی، آموزشی و تحلیلی درباره دامپروری و علوم جانوری - دکتررافت
زئوتکنیک
مطالب علمی، آموزشی و تحلیلی درباره دامپروری و علوم جانوری - دکتررافتلزوم اصلاح نژاد دام های کشور با توجه به شرایط اقتصادی آن
لزوم اصلاح نژاد دام های کشور با توجه به شرایط اقتصادی آن
- DOI:
- 10.13140/RG.2.2.26222.87368
دکتر سید عباس رأفت – دانشگاه تبریز
متخصصین اصلاح نژاد دام در ایران باید روی این موضوع تحقیق نمایند که اهداف اصلاح نژادی کشورهای صادرکننده منابع ژنتیکی به ایران (اسپرم – جنین) چقدر با شرایط اقتصادی ایران سازگار است؟
برای مثال اگر در کانادا و اروپا هدف اصلاح نژاد گاو هلشتاین درصد پروتیئن برای تولید پنیر است، آیا ضریب اقتصادی این صفت در سیستم پرورش گاوهای شیری ایران چقدر است؟
صفات دیگر مثل درصد چربی، مقدار شیر و صفات تولید مثلی و سلولهای سوماتیک نیز باید بررسی شوند که اهمیت اقتصادی آنها در ایران چقدر است؟
تغییراتی که کشورهای صادرکننده اسپرم در ژنتیک گاوهای شیری انجام می دهند بعد از مدت کوتاهی به کشورهای وارد کننده اسپرم منتقل خواهد شد. سئوال این است که آیای اهداف اقتصادی در اروپا با اهداف اقتصادی در ایران سازگاری دارد؟ لازم است متخصصین علوم دامی در گرایش اصلاح نژاد و ژنتیک در کشور پرورش یابند تا جواب این سئوالات را پدا کنند.
در این باره به ایمیل زیر توجه کنید:
Re: [Agdg-list] Reference on impact of selection in breeding programs with regular import of genetics
Gregor Gorjanc <gregor.gorjanc@roslin.ed.ac.uk>
Mon 4/8/2019 10:15 PM
Dear Andreas,
I had good experience with using the method of Garcia-Cortes et al (2008) to infer the contribution of domestic and imported “genetics” in dairy and pig populations.
With regards, Gregor
The method
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/22443660
On Mon, 8 Apr 2019 at 11:33, Hossein Jorjani <Hossein.Jorjani@slu.se> wrote:
Dear Andreas,
1- Unfortunately, I do not have any reference to send to you, because:
a. Either, they are spread over a large number of publications;
b. Or, they are from unpublished results;
2- I generally agree with what you write. However, the Swedish (SWE) experience (which is also true for the other Scandinavian countries and some other countries) can modify your statements:
a. As you have mentioned, the genetic trend in the exporting country has, by far, the largest effect on the trend in the importing country (mainly through the importation of bull sires). However, this is true for the trait(s) included in the exporting country’s breeding objective. For example, the genetic trend for protein yield in SWE can be partially traced back to the trend in the USA;
b. The modifying factor is that SWE has had an intensive breeding program for many functional traits, especially female fertility traits. My unpublished results are from around 2007-2008, and most of the data were from the time that functional traits had little weight in the US net merit index. My observations are:
i. Genetic trend for milk production traits in SWE were a little smaller than the USA trend, i.e. USA showed higher genetic gain for these traits;
ii. The trend for the functional traits in SWE were different from the USA trends. For the Ayrshire type breed (the so-call Red Dairy Cattle (RDC), or the Swedish designation SRB), with almost no importation from the USA, trends were positive, that is SWE managed to simultaneously improve both milk production traits and functional traits. For the Holstein, with significant importation from the USA, the genetic trend for the functional traits were flat or slightly improving in SWE. That is SWE managed to control the correlated negative trend in fertility;
iii. The Calo-type genetic correlation between milk production traits and functional traits were (somehow difficult to interpret) more negative in the USA than in SWE.
iv. You can easily calculate all the above from the official results of the international breeding values published by the Interbull Centre. Please use the combination of country code in the ID, the number of domestic daughters, and birth year to compare the trends for different time periods, as I suspect that the USA bulls born after 2004 may show different trends (the official international genetic evaluations for “real” functional traits started between 2004 and 2007);
3- My general conclusion is that differences between the breeding objectives in the exporting and importing countries can be compared to a situation where male and female “specialized lines” are selected for different traits, and then crossed to achieve a higher total merit index in the crossbred population.
Best regards,
Hossein
From: Agdg-list [mailto:agdg-list-bounces@lists.colostate.edu] On Behalf Of Andreas Hofer
Sent: den 8 april 2019 08:59
To: 'agdg-list@lists.colostate.edu' <agdg-list@lists.colostate.edu>
Subject: [Agdg-list] Reference on impact of selection in breeding
programs with regular import of genetics
Dear colleagues
I had a discussion with colleagues on the impact of performance testing and selection efforts in a breeding program that regularly imports genetics from another population.
In my understanding the long term impact is small as the genetic trend is determined by the trend in the population where the imports are coming from. The higher the proportion of imported genetics, the smaller the gap between the two populations and the faster we reach the same trend in the importing population. These facts can be easily shown in a spreadsheet calculation.
I was looking for some reference (text book, paper) that is discussing this issue, but could not find one so far.
I am sure that there are people out there that know such references and I am very grateful for any hints.
Thanks and best wishes, Andreas
___________________________________________
SUISAG
AG für Dienstleistungen in der Schweineproduktion
Andreas Hofer
Projektleiter
Tel. +41 (0)41 462 65 50
Tel. +41 (0)41 462 65 56 (direkt)
---
När du skickar e-post till SLU så innebär detta att SLU behandlar dina
personuppgifter. För att läsa mer om hur detta går till, klicka här
E-mailing SLU will result in SLU processing your personal data. For more
information on how this is done, click here
_______________________________________________
Agdg-list mailing list
Agdg-list@lists.colostate.edu
https://lists.colostate.edu/cgi-bin/mailman/listinfo/agdg-list
--
Sent from mobile device
جزوه تکنولوژی الیاف دامی و پوست - دکتر عباس رافت
تکنولوژی الیاف دامی
تالیف : دکتر سید عباس رأفت
استاد دانشگاه تبریز
1387
بسمه تعالی
فهرست مطالب
Contents
نقش کارشناسان علوم دامی در صنعت فرآورده های فرعی
مزیت الیاف طبیعی نسبت به الیاف مصنوعی
سایر دامهای تولید کننده الیاف زینتی
انواع و درجه بندی پشم، کرک و مو
عوامل موثر بر روی کیفیت و کمیت پشم، مو و کرک
اثر پروتئین های مختلف روی رشد پشم
اثر هورمون های جنسی روی رشد پشم
اصلاح و بهبود ژنتیکی دام در جهت الیاف دامی
آمیخته گری نژادها بمنظور تولید پشم
بازاریابی و چالش های الیاف دامی
مروری بر وضعیت الیاف دامی در چند کشور مهم تولید کننده آن
مثال اگروتوریسم الیاف دامی: قرقیزستان
بخش دوم : اندازه گیری (مترولوژی) و تکنولوژی الیاف دامی
نمودار عوامل تاثیر گذار بر قیمت پشم
اندازه گیری کیفیت پشم : قطر و طول
استانداردهای اندازه گیری قطر الیاف
اندازه گیری کیفیت پشم : سایر ویژگیها
راندمان پشم و مقدار مواد گیاهی
مطالعات میکروسکوپی در بیولوژی الیاف
دستگاه های اندازه گیری قطر پشم
آنالیز تصویر با میکروسکوپ اولیمپوس
سر فصل درس عملی تکنولوژی الیاف دامی 1 واحد
پیشگفتار
کتاب هایی که به زبان فارسی درباره الیاف دامی نگاشته شده و از منظر متخصصین علوم دامی، این بخش از تولیدات حیوانی را مد نظر قرار داده اند اندک شمارهستند. از جمله آنها می توان به کتاب "پشم شناسی" تالیف آقای دکتر ناصر کاشانیان در سال 1351 و کتاب " رشد پشم – آسیب ها و معایب آن" ترجمه سرکار خانم مهندس صالحی در سال 1379 اشاره نمود. با عنایت به جایگاه فرش و قالی در اقتصاد و فرهنگ کشور و تامین مواد اولیه این صنعت در بخش صنایع بالادستی من الجمله کشاورزی و دامپروری، و نیز سابقه ایران در تولید کرک، پوست، چرم و محصولات فرعی مشابه، لازم است تا دانشجویان رشته علوم دامی با علم الیاف دامی بیشتر آشنا شوند. لغت تکنولوژی باعث تداعی این معنی در ذهن می شود که علوم کاربردی در این مقوله مطرح گردد. بنابراین یکی از اهداف کتاب حاضر جمع آوری علوم و دانسته های کاربردی در حوزه الیاف دامی است.
طی سمیناری که در اردیبهشت ماه سال 1394 با عنوان دومین سمینار ملی الیاف دامی برگزار شد فردی از روستای درجزین همدان [1]تماس گرفته بود که پشم گوسفند در منطقه ما خریدار ندارد و میخواستند بدانند که چگونه می توان از این پشمها برای ایجاد شغل استفاده نمود؟ این موضوع انگیزه نگارنده را نسبت به جمع آوری مطالب علمی در خصوص الیاف دامی در قالب کتاب را بیشتر کرد. در خصوص اهمیت موضوع لازم است اشاره شود که اگر با صاحبان صنایع مرتبط با پشم، کرک و چرم، ارتباط برقرار کنید و نحوه پیشرفت این بخش ها را جویا شوید همگی اذعان دارند که بایستی در دانشکده های کشاوری و دامپروری، به بحث تولید مواد اولیه مرغوب بیشتر پرداخته شود. کار ما بعنوان متخصصین دامپروری، تولید مواد اولیه با کیفیت تا رسیدن به درب کارخانه است. از آن به بعد وظیفه کارشناسان نساجی، ریسندگی، رنگرزی، قالی بافان، چرمسازی و ... است که محصول با کیفیتی را تولید کنند و پروسه را به اتمام برسانند. نکته ظریف اینجا است که در حین فرآوری محصولات فرعی از ماده خام به محصول نهایی، یکسری ویژگیهایی خاص باید در ماده خام وجود داشته باشد که بایستی در مزرعه پرورش به آنها توجه شود و پس از آن جبران هر گونه نواقص ماده اولیه، در کارخانه امکان پذیر نیست. در این مرحله است که نقش کارشناسان علوم دامی در توجه به پشم، کرک، مو و پوست بیشتر نمایان میشود. خوشبختانه درس"تکنولوژی الیاف دامی و پوست" در تعدادی از دانشگاه های کشور بعنوان درس اختیاری در دانشکده های کشاورزی ارایه می گردد. آشنایی با اساتید فرهیخته در زمینه الیاف دامی طی بیست سال گذشته و نیز تدریس درس "تکنولوژی الیاف دامی و پوست" از سال 1377 مقدمات نگاشتن کتاب حاضر را فراهم آورده است. کسب دانش در محضر اساتیدی نظیر دکتر کاشانیان (استاد مشاور پایان نامه کارشناسی ارشد)، دکتر جعفر زاخری (داور پایان نامه)، دکتر حمید رضا انصاری رنانی(استاد راهنما)، خانم مهندس صالحی و آقای مهندس طاهر پور(محققین موسسه تحقیقات علوم دامی کرج)، و نیز اطلاعات جمع آوری شده حاصل از همکاری در طرح پژوهشی اصلاح گوسفندان بومی منطقه آذربایجان در دانشگاه تبریز (دکتر شجاع)، تحقیق بر روی الیاف خرگوش آنقوره فرانسوی در بخشی از تز دکتری زیر نظر دانیل آلن، ارایه مقاله مشترک پژوهشی با مخترع دستگاه OFDA ، شرکت در کنگره بین المللی مرینوس (فرانسه)، شرکت در کنگره بین المللی خرگوش (ایتالیا)، شرکت در کارگاه های آموزشی قرقیزستان و هنگ کنگ، کار تجربی در آزمایشگاه الیاف دامی و اجرای دو سمینار ملی الیاف دامی در دانشگاه تبریز، مرا بر آن داشت که سعی شود مطالب گرد هم آمده در قالب کتاب حاضر فراروی علاقمندان و دانشجویان عزیز قرار داده شود.
امروزه بنظر می رسد چالش اصلی تحقیقات الیاف دامی، آگاه سازی تصمیم گیرندگان و ترسیم کنندگان نقشه راه تحقیقات علمی و جامعه علمی علوم دامی نسبت به سرمایه گذاری روی تحقیقات و نیز تربیت دانشجویان و پژوهشگران جدیدی است که ادامه دهنده راه محققین پیشین باشند. کتاب حاضر تلاشی است تا اندوخته های علمی متخصصین با تجربه و نسل پیشین دامپروری -که امروزه اکثر آنان بازنشسته شده اند- به نسل جدید دانشجویان رشته علوم دامی منتقل شود. اطلاعات و آموخته هایی که ماحصل شانس حضور مولف در تعدادی از پژوهش ها بوده است ، تا چه مقبول افتد و چه در نظر آید.معضلات و راهکارهای چرم از منظر مواد اولیه خام( پوست)
پیشنهاد به کمیسیون کشاورزی مجلس
معضلات و راهکارهای چرم از منظر مواد اولیه خام( پوست)
تهیه: دکتر عباس رافت - استاد دانشگاه تبریز
email: rafata@tabrizu.ac.ir
هدف از این نوشتار بررسی علمی موضوع راهکارهای رفع مشکلات چرم و پوست از منظر دامپروری بوده و غرض آن نیست که فرد یا سازمانی بعنوان مقصر معرفی شود. بلکه در نظر است مشکلات و گره ها بصورت بی طرف شناسایی شود تا مورد برنامه ریزی قرار گرفته و موجب رفع مشکل، و فراتر از آن پیشرفت در زمینه های مربوطه شود.
در خصوص اهمیت موضوع لازم است اشاره شود که اگر با صاحبان صنایع مرتبط با پشم، کرک و چرم، ارتباط برقرار کنید و نحوه پیشرفت این بخش ها را جویا شوید همگی اذعان دارند که بایستی در دانشکده های کشاوری و دامپروری، به بحث تولید مواد اولیه مرغوب بیشتر پرداخته شود. کار متخصصین دامپروری، تولید مواد اولیه با کیفیت تا رسیدن به درب کارخانه است. از آن به بعد وظیفه کارشناسان نساجی، ریسندگی، رنگرزی، قالی بافان، چرمسازی و ... است که محصول با کیفیتی را تولید کنند و پروسه را به اتمام برسانند. نکته ظریف اینجا است که در حین فرآوری محصولات فرعی از ماده خام به محصول نهایی، یکسری ویژگیهایی خاص باید در ماده خام وجود داشته باشد که بایستی در مزرعه و هنگام پرورش به آنها توجه شود و پس از آن جبران هر گونه نواقص ماده اولیه، در کارخانه امکان پذیر نیست. در این مرحله است که نقش دامپروران در توجه به پشم، کرک، مو و پوست بیشتر نمایان میشود.
ضرورت و اهمیت موضوع
چرم سازی و به خصوص دامپروری یکی از مهمترین عوامل زیر بنائی اقتصادی و استقلال هر کشور محسوب می گردد. چراکه علاوه بر تامین گوشت و شیر مورد نیاز، اشتغال گروه کثیری از جمعیت در روستا ها را نیز فراهم می کند. بررسی وضعیت دامپروری در مناطق مختلف به منظور فراهم آوردن امکانات اشتغال، بهره برداری بهینه از منابع محلی، شناخت استعدادهای کشاورزی و اقتصادی، جلوگیری از مهاجرت بی رویه به شهرها، تضمین ارزش های اجتماعی، افزایش تولید و بهره وری، مشارکت موثر مردم در تصمیم گیری، حفظ تعادل اکولوژیکی و در نهایت توسعه پایدار و داشتن پوستی مناسب برای دباغی که از اهمیت بیشتری در دباغی برخورداراست، بسیار ضروری و لازم است. با توجه به تراکم بیولوژیکی بالای جمعیت و محدودیت شدید از نظر تعداد دام های زنده برنامه ریزی در جهت استفاده بهینه از امکانات محدود، از ضروریات دامپروری و صنعت چرم کشور می باشد. عوامل متعددی باعث می شوند تا در واحد سطح استفاده مطلوب به عمل نیاید. درجه حرارت، بارندگی، رطوبت، عوامل انسانی و مدیریتی، موقعیت جغرافیایی و... در افزایش و یا کاهش کیفیت پوست و درنهایت چرم تاثیر به سزایی دارند. عدم بهره برداری صحیح و منطقی از دام، پوست و در نهایت چرم به دلایل مختلف، لطمات شدیدی به اقتصاد این صنعت و در نتیجه به اقتصاد ملی وارد می آورد.
جایگاه پوست و چرم در الگوی مصرف داخلی و عدم داشتن کیفیت خوب موجب می شود سالیانه مقدار زیادی کفش به طرق مختلف وارد کشور شود و یا به علت عدم رعایت استانداردهای لازم در سلاخی و نگهداری پوست هزینه های زیادی را بر جامعه تحمیل نموده و باعث بی کیفیتی چرم می شود.
زمانی می توان به نقش چرم در اقتصاد جامعه تاکید نمود که متناسب با استانداردهای کیفی موجود بتواند زمینه بروز داشته باشد، از طرفی با توجه به بالا بودن مصرف چرم(برای کفش، کیف، مبلی و...) در جامعه، بالا بودن کیفیت چرم می تواند زمینه مصرف جامعه را به طرف محصول داخلی سوق دهد و با شناساندن جایگاه چرم در فرهنگ مصرفی جامعه، گامهای اساسی در جهت کمک به پیشرفت و توسعه کشور برداشت.
اگر صنعت چرم بتواند جایگاه واقعی خود را هم قبل از تولید و هم زمان دباغی و هم بعد از تبدیل به چرم در جامعه پیدا کند می تواند در زمینه های مختلف از جمله اشتغال، جلوگیری از خروج بی رویه ارز از مملکت و مواردی از این قبیل به اقتصاد و جامعه کمک کند. در نتیجه همه کسانی که در امر پرورش دام، نگهداری دام، امور کشتارگاه ها، نگهداری پوست، حمل و نقل پوست، کارخانه های چرم سازی مشغول هستند با رعایت اصول اصلی و اساسی این مدل شرایطی را برای تولید چرمی مرغوب و با کیفیت را فراهم می سازند که توان رقابت با رقبای خارجی را فراهم می سازد .
طبق تحقیقی که توسط محمد دباغی صدر در سال 1389 انجام شده مهم ترین مولفه عامل پیشنهادی، مولفه پرورش دام زنده است زیرا که دارای بیشترین اهمیت و اولویت را دارد. بنظر میرسد اولویت صنعت چرمسازی کشور، قبل از پرداختن به مسایل فنی علو شیمی و چرمسازی، ماده اولیه مرغوب یعنی پوست ماحصل بخش کشاورزی و دامپروری باشد.
در مورد مسائل و چالش های فراروی صنعت دباغی و چرمسازی، موارد زیر از طرف صاحبان صنایع و کارشناسان و متخصصین مطرح شده است.
· •کارشناسان علوم دامی تا مرحله تولید مواد خام مرغوب چه در زمینه پوست و چه در زمینه الیاف ، وظیف مهمی بر دوش دارند ولی مراحل پس از آن به علم شیمی مربوط می شود و بایستی با ارتباط این دو گروه از متخصصین، در نهایت گامی در جهت بهبود وضعیت این بخش برداشته شود. بیماری های دامی و انگل های خارجی و داخلی دارای اثرات سوئ برتامین مواد اولیه مورد نیاز صنعت چرمسازی است.
· در اقتصاد قانون مزیت های نسبی را داریم که امروزه با پیشرفت های جهان ارتباطات و دهکده جهانی، اهمیت مضاعفی یافته است. بدین توضیح که بخش تحقیقات باید مشخص کند که مزیت دام های بومی ایران برای تولید الیاف است یا پوست؟ چه هماهنگی هایی با بخش دامپروری در این خصوص باید انجام شود؟ کدام نژادهای مورد حمایت مالی قرار گیرد؟
در بخش صادرات تولیدات فرعی دامپروری و بخصوص الیاف دامی و پوست، دو موضوع مهم باید مد نظر اقتصاد دانان و ترسیم کنندگان سیاست های اقتصادی کشاورزی و صنعتی قرار گیرد:
1. محیط زیست: مراحل اولیه تبدیل محصول فرعی به محصول نهایی که از نظر محیط زیست آلوده کننده ترین مراحل است در ایران انجام می گیرد ولی مراحل نهایی در کشور های مقصد به انجام می رسد. برای مثال، تولید سالامبور و چرم های نیمه ساخته را می توان نام برد.
2. ارزش افزوده: بدیهی است که در فرآیند تبدیل محصول خام به محصول نهایی، هرچه بطرف محصول نهایی نزدیکتر شویم، ارزش افزوده کالا بالاتر می رود. در مورد الیاف دامی و پوست، ارزش افزوده کالاهای صادراتی بیشتر نصیب واردکنندگان مواد خام از ایران می شود.
مدل ارایه شده بصورت شکل 1 را می توان برای توصیف این وضعیت ترسیم کرد. طی پروسه تولید، رفته رفته که از تولید خام بطرف محصول نهایی حرکت می شود ارزش افزوده محصول زیاد ولی سهم آلودگی های زیست محیطی آن صنعت یا بخش کاهش می یابد. مثلا فینیشینگ محصولات چرمی یا تبدیل به البسه در کشور مقصد انجام می گیرد ولی مراحلی که مستلزم استفاده از مواد شیمیایی زیاد و مضر برای انسان و محیط است در داخل کشور انجام می گیرد. به علت سمّی بودن شدید پساب صنایع چرم و خطرات جدی"کروم 6 ظرفیتی" موجود در پساب آن برای محیط زیست و انسان، اغلب کشورهای صنعتی و توسعه یافته جهان ترجیح می دهند وارد کننده چرم و به ویژه سالامبور باشند نه تولید کننده آن و به همین دلیل است که هم اکنون اغلب کشورهای تولید کننده سالامبور و چرم، کشورهای جهان سومی هستند. [1]برای مثال تولید یک شال یا البسه کشمیر در کشوری مثل ژاپن یا کفش دوخت ایتالیا (محصول نهایی) را مقایسه کنید با صادرات کرک خام موکشی شده یا چرم نیمه ساخته.
|
شکل 1 مدل سازی رابطه آلودگی های محیط زیست و ارزش افزوده کالاهای صادراتی ایران در زمینه الیاف دامی و پوست. (ارقام در این نمودار نسبی هستند و فقط بعنوان مدل طرح شده اند)
در مورد پوست و چرم چه عواملی باعث می شوند که پوست خام تولیدی در کشور کیفیت لازم برای ساخت محصولات مرغوب را نداشته باشد؟ چرا امروزه جور بندی درجه مرغوب (سورت A ) در پوست های خام درصد کمتری را بخود اختصاص می دهد؟ نقش نژاد و تغذیه در تولید پوست های مرغوب از لحاظ دباغی چیست؟ اینها همه مسائلی است که باید قبل از رسیدن محصول خام به کارخانه دباغی، حل شود و این وظیفه باز بر عهده بخش دامپروری است که ابتدا با آگاهی خود نسبت به این ثروت عظیم فرآورده های دامی و در مرحله بعدی با آگاه کردن دامپروران، نه تنها مشکلات و مسائل مربوطه را کاهش دهند بلکه در راه ارتقا و پیشرفت روز افزون جایگاه کشور در عرصه تولیدات الیاف دامی و چرم بکوشند.
تولید پوست گاومیس- تن در سال 2020
|
Area |
Value |
|
|
India |
352885.89 |
1 |
|
China |
193647.24 |
2 |
|
China, mainland |
193567.05 |
3 |
|
Pakistan |
145340 |
4 |
|
Nepal |
31838.86 |
5 |
|
Turkmenistan |
29861.11 |
6 |
|
Egypt |
20636.17 |
7 |
|
Viet Nam |
17992.17 |
8 |
|
Philippines |
7104.19 |
9 |
|
Myanmar |
3638.87 |
10 |
|
Lao People's Democratic Republic |
3121.1 |
11 |
|
Indonesia |
3060.82 |
12 |
|
Venezuela (Bolivarian Republic of) |
3018.27 |
13 |
|
Bangladesh |
2704.75 |
14 |
|
Sri Lanka |
2661 |
15 |
|
Thailand |
2348.72 |
16 |
|
Cambodia |
1486 |
17 |
|
Colombia |
1203.83 |
18 |
|
Türkiye |
1151.88 |
19 |
|
Iraq |
1005.97 |
20 |
|
Malaysia |
894.43 |
21 |
|
Iran (Islamic Republic of) |
793.61 |
22 |
|
Timor-Leste |
110.27 |
23 |
|
Syrian Arab Republic |
91.94 |
24 |
|
China, Taiwan Province of |
80.2 |
25 |
پیشنهاد:
منبع
مرکز آموزشهای کاربردی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (Sc.M) گرایش: مدیریت استراتژیک تحقیق و نگارش: محمد دباغی صدر الگوی مطلوب کیفی صنعت چرم 1389
[1] پساب سرطانزای صنایع چرم در مزارع و جالیزهای اطراف شهر -روزنامه خراسان - مورخ دوشنبه 1392/04/10 شماره انتشار 18441